Hard en zacht water
Kalk in leidingen: hoe erg is het en wat doe je eraan?
Kalk zet zich niet alleen op kranen af, maar ook binnenin je leidingen en toestellen. Hier lees je waar dat gebeurt en wat je eraan kunt doen.
Kalk zet zich af in leidingen, vooral in de warmwaterleidingen en in toestellen, omdat kalk neerslaat bij verwarming. In koudwaterleidingen gaat het traag. Dikke kalklagen vernauwen de doorstroming en verminderen de efficiëntie van de warmtewisselaar in je ketel. De oorzaak is telkens dezelfde: hard water.
Waar zet kalk zich af in je leidingen?
Kalk slaat vooral neer waar water warm wordt of opdroogt:
- Warmwaterleidingen en het verwarmingselement van je boiler. Hier gaat het het snelst.
- Toestellen zoals wasmachine, vaatwasser en koffiezet.
- Kranen en perlators, waar water opdroogt.
- Koudwaterleidingen verkalken veel trager, maar op lange termijn ook.
Waarom kalk in leidingen geld kost
Een kalklaag isoleert en vernauwt. Op de warmtewisselaar van een ketel zorgt dat voor energieverlies: volgens de Britse Carbon Trust vraagt 1 mm kalk ongeveer 7% meer energie. In leidingen kan een dikke laag de waterdruk en doorstroming verminderen. Zo betaal je op termijn meer voor warm water en gaan toestellen minder lang mee.
Wat kun je eraan doen?
Kalk uit lange leidingen zelf halen is lastig; de aanpak richt zich vooral op je toestellen en op de bron. Ontkalk je toestellen regelmatig (zie toestellen ontkalken), en overweeg, afhankelijk van je waterhardheid, of het aanpakken van hard water zinvol is. Welke oplossingen tegen kalk bestaan, leggen we neutraal uit.
Verkalken je leidingen en toestellen snel? Dat hangt af van je waterhardheid. Ontdek ze met je postcode.
Veelgestelde vragen over kalk in leidingen
Waar zet kalk zich het snelst af?
In warmwaterleidingen en op verwarmingselementen, want kalk slaat neer zodra water opwarmt. Toestellen zoals de boiler, wasmachine en koffiezet verkalken daarom het snelst. Koudwaterleidingen verkalken veel trager.
Kun je kalk uit leidingen verwijderen?
Uit lange, ingebouwde leidingen is dat moeilijk zonder ze te vervangen. Wat je wél kunt: je toestellen regelmatig ontkalken en, afhankelijk van je waterhardheid, de bron aanpakken zodat er minder nieuwe kalk bijkomt. Voor toegankelijke onderdelen zoals de perlator werkt weken in azijn.
Is kalk in leidingen gevaarlijk?
Voor je gezondheid niet, het is dezelfde onschadelijke kalk als in je drinkwater. Het probleem is praktisch: verminderde doorstroming, hoger energieverbruik en snellere slijtage van toestellen. Het is dus een kwestie van comfort en kosten, niet van veiligheid.
Hoe voorkom je kalk in je leidingen?
Door de hardheid van je water aan te pakken komt er minder kalk bij. Daarnaast helpt het om toestellen regelmatig te ontkalken en de warmwatertemperatuur niet hoger te zetten dan nodig, want hoe warmer het water, hoe sneller kalk neerslaat. Een boiler moet wel warm genoeg blijven, minstens 60 °C, tegen legionella.
